مجموعه‌ى ساختمان ، بناى بسيار ظريف و زيبايى بود . از آنجا به كليساى ديگرى رفتيم به نام مريم مقدس كه نسبتا خوب مانده بود ، از كليساى سورب - فركيچ « 1 » ( نجات‌دهنده‌ى مقدس ) بازديد كرديم . ساختمان اين معبد خصوصيت ممتازى داشت ، به اين معنا كه بيرون آن به شكل متوازى الاضلاع بود ولى داخل آن به شكل صليبى بود كه از چهار نيم‌دايره تشكيل شده بود . كليساى سورب - فركيچ به خاطر موضوع بسيار ساده‌يى بنا شده است . نقل متن كتيبه‌ى آن خالى از فايده نخواهد بود : در ايام سلطنت سمباط ، پسر « شاهنشاه » به سال 485 ( ارمنى ، مطابق سال 1036 از تاريخ ما ) [ 427 ه ق ] اينجانب ، مرزبان آپلخريب « 2 » ، پسر شهريار گريگور ، نوه‌ى آپونگاهمر ؟ « 3 » و برادر وهرام و واساك با مشقات زياد و هزينه‌ى كلان اين كليساى ، سورب - فركيچ را در شهر مطرانى « 4 » آنى بنا نمودم . از مال و درآمد شخصى خود با صرف هزينه‌ى فراوان سه باب دكان و يك باب آسياى روغن‌كشى نيز ساختم و تاكستانم را در هولتار آباد كردم . همه را وقف [ كليساى ] سورب - فركيچ كه با طلا و نقره و سنگ‌هاى قيمتى آن را آراسته‌ام ، كرده‌ام . يك جلد كتاب انجيل و يك جلد كتاب دعا براى آن داده‌ام نوشته‌اند و تعداد بيشمارى انجيل و تورات نيز خريده‌ام . و اين همه را تنها در راه حضرت مسيح انجام داده‌ام و از اين درگاه براى خود طلب آمرزش مىكنم . اكنون اگر كسى ، بزرگ يا كوچك ، به مطالب مندرج فوق يا موارد وقف شده ايراد بگيرد ، يا چيزى از آن بكاهد ، به لعنت ابدى سيصد و هجده كشيش والامقام گرفتار آيد . بعد از آنكه از اين جهان فانى به سراى باقى شتافتم خادمان كليسا را موظف كرده‌ام ، بدون عذر و بهانه‌يى در ايام عيد تجلى حضرت مسيح براى من مراسم مذهبى برگزار كنند . اگر اظهارات كشيش راهنماى ما درست باشد ، آپلخريب اين كليسا را صرفا براى تكه‌يى از صليب مقدس كه آن را از قسطنطنيه آورده بود ، بنا كرده است . كشيش ما را نزد مناره‌ى بزرگ هشت گوشى برد كه روى زمين افتاده و چند تكه شده بود . اين مناره كه بيش از صد پا ارتفاع داشت تا سال 1880 [ 1297 ه ق ] توانسته بود در برابر زمين‌لرزه‌ها خيلى خوب مقاومت كند ، ولى در آن سال ضربه‌ى زلزله‌ى وحشتناكى سرانجام سرنگونش كرده بود .

--> ( 1 ) . Sourb - Phrkitch ( 2 ) . Marzpan - Apelkharib ( 3 ) . Apongahmr ( 4 ) . مطران يكى از درجات روحانيت كليساى رومى است . م .